|
Wraz z przyjęciem rozwiązań prawnych Unii
Europejskiej z aktualnego katalogu norm została wycofana norma
PN-79/D-01011: Drewno okrągłe - Wady. Nadal jest jednak ona
powszechnie stosowana w Polsce. Sytuacja jest typowa dla krajów
tworzących UE. Nie można bowiem uaktualniać normy krajowej, jeśli
dotyczy tych samych zagadnień, które ujęte są w normach
europejskich. Prawo jednak nie zabrania w umowach kupna-sprzedaży
powoływania się na normy wycofane z katalogu norm.
W przypadku wad drewna problem aktualizacji norm krajowych nie
występuje. Wynika to z faktu, iż normy europejskie przypominają
słownik cech drewna i pozostawiają dużą swobodę w ich pomiarze.
Słuszność przyjętych rozwiązań potwierdza analiza wprowadzonych
aktualizacji norm na wady drewna u naszych sąsiadów z okresu sprzed
ich członkostwa w UE. Można zaobserwować, że okres powstania normy
na wady drewna w tych krajach miał decydujący wpływ na zbieżność
przyjętych terminów z proponowanymi przez normy europejskie. Normy
czeskie opracowane w 2002 r. w dużej mierze powołują się na zapisy
norm europejskich.
Uwarunkowania minionych lat, a nawet wieków, powodują istnienie
odrębności rodzimych nazw wad drewna, co przysparza problemów w
prawidłowym ich rozpoznaniu i ujęciu w umowach kupna-sprzedaży.
„Atlas wad drewna” jest drugim po „Klasyfikacji surowca
drzewnego” opracowaniem z serii poradników leśnika, związanym z
oceną jakości surowca drzewnego w Polsce. Jest jednak pierwszą próbą
w kraju wykonania szerokiego porównania nierzadko specyficznych
określeń wad drewna, funkcjonujących w Europie wyłącznie w
środowisku bardzo wąskiej specjalizacji zawodowej, jakim jest
brakarstwo. Wiele określeń wad drewna wywodzi się od słów, które
dziś już nie funkcjonują, a ich źródła należy się doszukiwać w
zamierzchłych czasach. Ograniczone wówczas możliwości wymiany wiedzy
spowodowały powstanie takich terminów, których odpowiedniki w innych
krajach nie istnieją. Skutkiem tego brak jest w tej książce
tłumaczenia niektórych wad na języki obce.
Poszukiwanie cech wspólnych i różnic w poszczególnych terminach jest
pracą żmudną, a istnienie odmiennych interpretacji w przypadku
niektórych wad drewna wydaje się nieuniknione.
Przyczynkiem do powstania niniejszej książki jest również wciąż
utrzymujące się w obrębie UE zróżnicowanie pomiaru wad drewna.
Podstawą prawidłowego oszacowania wartości surowca drzewnego,
szczególnie w przypadku szybko rozwijających się usług
internetowych, jest znajomość tych różnic. Dlatego książka ta ma
przede wszystkim pomóc w prawidłowym ustaleniu wartości surowca
drzewnego, niezależnie od stosowanych norm i warunków technicznych.
Z tego powodu znacznie wykracza poza ramy ustalone przez normę
PN-79/0-01011, umożliwiając czytelnikowi zapoznanie się z
najnowszymi tendencjami rozwoju brakarstwa w Europie. Książka
uwzględnia aktualną wiedzę w zakresie rozróżnianych obecnie wad
drewna oraz sposobu ich pomiaru w Polsce i krajach sąsiednich.
Z myślą o tych, którzy stawiają pierwsze kroki w dziedzinie
brakarstwa, informacje na temat przyczyn powstawania wad drewna
wzbogacono licznymi zdjęciami i rysunkami, ułatwiającymi praktyczne
rozpoznanie wad i ich pomiar.
Grzegorz Ślęzak
(autor)
|
|
Spis treści:
Wstęp
1. Sęk
1.1. Sęk otwarty
1.1.1. Sęk zdrowy
1.1.2. Sęk nadpsuty
1.1.3. Sęk zepsuty
1.1.4. Sęk zrośnięty
1.1.5. Sęk częściowo zrośnięty
1.1.6. Sęk niezrośnięty
1.1.6.1. Sęk wypadający
1.1.7. Sęki pojedyncze
1.1.8. Skupienie sęków, sęki grupowe
Pomiar sęków otwartych
1.2. Sęk zarośnięty
1.2.1. Guzy
1.2.2. Brewki
1.2.3. Róża
1.3. Pędy przybyszowe, wilki
1.4. Sęki w tarcicy
2. Pęknięcie
2.1. Pęknięcie czołowe
2.1.1. Pęknięcie rdzeniowe
2.1.1.1. Pęknięcie proste
2.1.1.2. Pęknięcie załamane
2.1.1.3. Pęknięcie gwiaździste
2.1.2. Pęknięcie okrężne
Pomiar pęknięć czołowych
2.2. Pęknięcie boczne
2.2.1. Pęknięcie z przesychania
2.2.2. Pęknięcie mrozowe
2.3. Pęknięcie czołowo-boczne
2.3.1. Pęknięcie niegłębokie
2.3.2. Pęknięcie głębokie
2.3.3. Pęknięcie przechodzące
Pomiar pęknięć czołowo-bocznych
2.4. Pęknięcie piorunowe
2.5. Pęknięcie ścinkowe
3. Wady kształtu
3.1. Krzywizna
3.1.1. Krzywizna jednostronna
3.1.2. Krzywizna dwustronna
3.1.3. Krzywizna wielostronna
Pomiar krzywizn
3.2. Zbieżystość
3.3. Spłaszczenie
3.4. Zgrubienie odziomkowe
3.5. Napływy korzeniowe
3.6. Rak
3.7. Obrzęk
3.8. Barankowatość
3.9. Czeczotowatość
3.10.
Falistość włókien
3.11.
Żebrowatość powierzchni bocznej, wklęśnięcie
4. Wady budowy drewna
4.1. Skręt włókien
4.2. Zakorek
4.2.1. Zakorek otwarty
4.2.2. Zakorek zarośnięty
Pomiar zakorków
4.3. Zabitka
4.3.1. Zabitka otwarta, martwica powierzchniowa,
martwica boczna
4.3.1.1. Oparzelina
4.3.2. Zabitka zarośnięta, martwica boczna
4.4. Nekrozy, choroba „T”
4.5. Listwa mrozowa
4.6. Mimośrodowość rdzenia
4.7. Wielordzenność, podwójny rdzeń
4.8. Nierównomierna szerokość słojów rocznych
4.9. Przeciętny przyrost roczny, stopień przyrostu rocznego
|
4.10. Szerokosłoistość
4.11. Wąskosłoistość
4.12. Twardzica, drewno kompresyjne, drewno naciskowe,
drewno reakcyjne
4.13. Drewno ciągliwe, drewno napięciowe, drewno tensyjne,
drewno reakcyjne
4.14. Pęcherz żywiczny
4.15. Przeżywiczenie
5. Przebarwienia, zabarwienia
5.1. Fałszywa twardziel
5.2. Wewnętrzny biel
5.3.
Zaciągi garbnikowe, plama gumozowa
5.4. Zabarwienie drewna wskutek działania wody
5.5. Zaparzenie
5.6. Sinizna
5.7. Brunatnica, brunatne przebarwienie
5.8. Czerwień bielu
5.9. Ciemne zabarwienie twardzieli (jesionu)
5.10. Czarny dąb, dąb kopalny
6. Zgnilizna
6.1. Miejsce występowania zgnilizny
6.1.1. Zgnilizna zewnętrzna, zgnilizna bielu, mursz bielu
6.1.2. Zgnilizna wewnętrzna, zgnilizna twardzieli
6.1.3. Zgnilizna rozproszona, plamy zgnilizny
6.2. Stopień rozkładu drewna
6.2.1. Zgnilizna twarda, zgnilizna wczesna
6.2.1.1. Twardziel brązowa dębu, spalenizna dębu
6.2.2. Zgnilizna miękka, zgnilizna późna
6.2.3. Dziupla
6.3. Zmiany struktury drewna powodowane przez zgnilizny
6.3.1. Zgnilizna korozyjna, z. jasna, z. biała jamkowata,
z. gąbczasta, z. pstra, z. kieszonkowa, z. plastrowa
6.3.2. Zgnilizna destrukcyjna, z. brunatna, z. kostkowa,
z. płytkowa, z. czerwona, z. ciemna, z. błonnikowa
6.3.3. Zgnilizna korozyjno-destrukcyjna, z. biała jednolita
6.4. Czas powstania zgnilizny
6.4.1. Zgnilizna leśna
6.4.2. Zgnilizna składowa
6.5. Zapleśnienie
Pomiar zgnilizn
7. Uszkodzenia mechaniczne
7.1. Chodniki owadzie
7.1.1. Głębokość chodników owadzich
7.1.1.1. Chodniki owadzie powierzchniowe
7.1.1.2. Chodniki owadzie płytkie
7.1.1.3. Chodniki owadzie głębokie
7.1.2. Wielkość chodników owadzich
7.1.2.1. Chodniki owadzie małe
7.1.2.2. Chodniki owadzie duże
7.1.3. Barwa chodników owadzich
7.1.3.1. Chodniki owadzie jasne
7.1.3.2. Chodniki owadzie ciemne
7.1.4. Żer owadzi aktywny
Pomiar chodników owadzich
7.2. Spała żywiczarska
7.3. Obecność obcych ciał
7.4. Zwęglenia
7.5. Uszkodzenia przez zwierzęta
7.6. Uszkodzenia przez ptaki
7.7. Zacios
7.8. Odarcie kory
7.9. Uszkodzenia w wyniku mechanicznego pozyskania drewna
7.10. Wyrwa
Podstawowe terminy
Literatura
|